NYJA E LITARIT

Të shohësh një çift të ri, të sapo fejuar apo të sapo
martuar dhe të bësh krahasime me çifte të tjerë që
janë në moshë do të shikosh shumë ndryshime.
Ndryshimet nuk janë vetëm në moshë, ajo dihet se
vitet ikin dhe njerëzit ndryshojnë, koha lë shenjat e
saj, por edhe në veprime, në sjelljet e tyre me njëri –
tjetrin. Mos vallë “muaji i mjaltit” për ta ka mbaruar
apo se ata janë më të pjekur dhe nuk i shkojnë për
shtat veprime të tilla. Mos vallë edhe këta të sapo
martuarit pas një farë kohe do të kthehen si ata? Po
dashuria ku shkoi? Nuk ndiejnë më si më parë apo
nuk kanë më nevojë që t’ia shprehin hapur dashurinë
me fjalë dhe ledhatime njëri-tjetrin? Por ka dhe nga
ata çifte që nuk dinë se për çfarë ndjenjash kanë
nevojë.
Shumë prej tyre besojnë se nevojat e tyre
sentimentale janë krejt të ngjashme. Kështu burri
fillon t’i japë gruas ato ndjenja sentimentale që
dëshiron t’i japë, duke menduar se gruaja ka nevojë
për to ashtu si edhe ai. Kjo ndodh edhe me gruan.
Secili, burri dhe gruaja, kanë nevoja sentimentale
thelbësore, që ndryshojnë nga ato të palës tjetër.
Secila palë duhet t’i japë tjetrës nevojat e veçanta
në shumësinë e ndjenjave. Ky është shkaku që jo
rrallë çon në mospërputhje të ndjenjave e keqkuptim
të shumë çifteve. Megjithëse secili prej tyre
shpenzon shumë që të fitojë dashurinë e shokut të
tij, përsëri secili jep atë që mendon se tjetri ka nevojë
ashtu si edhe ai. Në këtë çështje do të përmend
nevojat sentimentale kryesore të secilit prej burrit e
gruas. Kjo s’do të thotë që ata nuk kanë nevojë për
të tjera, por ato janë më kryesoret. Gjithashtu, kjo
s’do të thotë që secili prej tyre s’ka nevojë për ato
ndjenja që ka nevojë tjetri, përkundrazi, secili ka
nevojë për to, por këto janë nevoja dytësore për ta.
Nevojat sentimentale thelbësore të burrit
konsiderohen nevoja dytësore e më pak të
rëndësishme tek gruaja në raport me nevojat e saj,
edhe anasjelltas. Nga marrëdhëniet që kanë
vendosur çiftet me njëri-tjetrin nevojat e tyre i kemi
grupuar në:
Së pari: Ajo ka nevojë për përkujdesje e ai ka nevojë
për besim.
Gruaja ka nevojë që burri të interesohet për të, të
kujdeset për ndjenjat e saj. Kjo e bën atë të ndiejë
dashurinë dhe përkujdesjen e tij e nga kjo ajo ndihet
. .
se është e shtrenjtë për të. Po cili është reagimi i
saj?
Kjo do ta bëjë të ketë besim tek burri e ta pranojë
më shumë atë.
Vetë besimi që gruaja ofron për burrin është
nevojë sentimentale thelbësore tek ai. Nëse gruaja
dëshiron të gjejë përkujdesjen prej burrit të saj,
ajo duhet t’i dhurojë atij besim. Kjo duhet bërë
më e hapur me të e të mbështetet më shumë tek
ai.
Së dyti: Ajo ka nevojë për mirëkuptim e ai ka
nevojë për pranim.
Kur një grua i ankohet burrit për hallet e saj, ajo
nuk kërkon prej tij zgjidhje. Gjithçka që do prej tij
është dëgjimi, të kuptuarit e ndjenjave të saj,
besimi e mosnënvlerësimi i këtyre ndjenjave, të
tallesh apo t’i nënçmosh ato, sepse gruaja
dëshiron të dëgjohet e të kuptohet prej burrit. Cili
do të jetë reagimi i saj? Kjo do ta bëjë të afrohet
më shumë me burrin, madje do ta dojë atë ashtu
siç është. Kjo do ta bëjë burrin të përkushtohet
të kuptojë ndjenjat, problemet dhe hallet e saj.
Të ndodhur në situata të tilla, gruaja fillon të
dyshojë në ndjenjat e burrit. Ai e ka më mirë të
shikojë një ndeshje futbolli apo një emision politik,
sesa të diskutojë me gruan për problemet e
ndryshme që i shqetësojnë. Gruas i bihen më
shumë përgjegjësitë e punës për vetë karakterin
e saj, dhe lidhur me këtë ajo kërkon më shumë
lehtësim si nga punët fizike, ashtu edhe ato
shpirtërore. Pranimi është një nevojë thelbësore
sentimentale për burrin e nëse gruaja ia dhuron
këtë nevojë, ai do t’i ofrojë asaj mirëkuptimin e
dëgjimin për të cilat ajo ka nevojë. Ai nuk do të
kursehet të ndryshojë drejt së mirës për hir që
ajo ta pranojë atë.
Së treti: Ajo ka nevojë për respekt e ai për
vlerësim.
Kur burri i jep gruas të drejtat e saj, i përgjigjet
kërkesave, duke u kujdesur për mendimet dhe
ndjenjat e saj. Kjo e bën atë të ndiejë që është e
respektuar nga burri. Cili do të jetë reagimi i saj?
Kur gruaja e ndien se është e respektuar nga
burri, ajo do ta vlerësojë atë. Me veprimet dhe
sjelljen që bën gruaja mund të bëjë që burri të
ndihet i vlerësuar dhe më pas të bëjë
vetëvlerësimin e vetes, kjo është nevojë
thelbësore tek burri, që nëse atë ia jep gruaja, ai
do ta bëjë ta respektojë duke e nxitur për t’i
shfaqur më shumë afrimitet.
Së katërti: Ajo ka nevojë për sinqeritet e ai për
admirim.
Kur burri, nevojave të gruas i jep përparësi dhe
preferencë, e bën të ndiejë se nevojat dhe ndjenjat
e saj janë tërë interesimi i tij e se ajo zë vendin e
parë në jetën e tij. Kjo do ta bëjë atë të ndiejë
sinqeritetin e burrit. Cili do të ishte reagimi i saj?
Ajo do t’i japë atij admirimin e saj që është nevojë
sentimentale tek burri, që në vetvete është shfaqja
e gëzimit për vetitë, dhuntitë dhe veçoritë e tij si
emaneti, këmbëngulja, zgjuarsia, dashuria dhe
butësia e tij. Kjo e bën burrin të mendojë vetëm
për të e tërë jetën ta japë për të.
Së pesti: Ajo ka nevojë për tu besuar e ai për
mirësi.
Kur burri pranon dëshirat e gruas dhe ndjenjat e
saj, kjo e bën gruan të ndiejë se ai i beson asaj.
Cili do të jetë reagimi? Kjo do ta bënte gruan t’i
dhuronte atij mirësi që është nevojë tek ai e që
në vetvete është pranimi nga ana e gruas i natyrës
së tij e të jetë e kënaqur me të. Kur gruaja i jep
burrit këtë mirësi, ai do të rendë të besojë ndjenjat
e saj.
Së gjashti: Ajo ka nevojë për qetësi e ai për
kurajë.
Kur burri shfaq interesim, mirëkuptim, respekt,
sinqeritet dhe besueshmëri për ndjenjat e gruas, i
sjell asaj qetësi. Cili do të ishte reagimi i saj? Kjo
do t’i jepte burrit kurajë e cila është edhe kjo
nevojë thelbësore tek ai. Ajo është rezultat i
besimit të gruas, i pranimit, i vlerësimit, i mirësisë.
Padyshim, që njeriu përpiqet që të bëjë gjithmonë
më të mirën për veten, por ndoshta dhe me
vetëdije, i lodhur nga puna dhe nga stresi, i
largohet të mirës dhe ndjek veprimin e gabuar,
ndoshta dhe në mënyrë të pavetëdijshme ai gabon.
Gabon se nuk ka një shembull ku të orientohet. E
me të drejtë lind pyetja: Kë do të marrë si
shembull? Mos vallë jetën e aktorëve dhe
njerëzve të skenës, për të cilët pasioni është më
i rëndësishëm se ajo që do të vijë në të ardhmen,
që respekti vendoset në bazë të tërheqjes fizike?
Jo. Njeriu e ka një shembull, e ai është Profeti
(a.s) . po nuk janë të paktë njerëzit që nuk e dinë
këtë dhe mundohen ta jetojnë sipas telenovelave
apo “njuzeve” për aktorët dhe këngëtarët e tyre
të preferuar. Harrojnë se jeta nuk është skenë
filmi apo pasarelë mode...
Nëse vëzhgojmë me vëmendje marrëdhëniet
familjare të jetës së Profetit (a.s), do të gjejmë
shumë përbërës që ne kemi nevojë tani në
realitetin tonë që, nëse do t’i njihnim, do të
ndihmonim jo vetëm në vendosjen e qetësisë në
shtëpitë tona, por dhe në forcimin e
marrëdhënieve bashkëshortore. Le të japim disa
shembuj, duke nxjerrë në pah respektin e Profetit
(a.s) ndaj ndjenjave të gruas dhe vlerësimin e saj.
Aishja, (r.a), e pyet një herë Profetin (a.s): “Si
c m y k
77
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
është dashuria jote për mua?”
Ai (a.s) i përgjigjet: “Si nyja e litarit.”
E pasi kaluan disa ditë, ajo përsëri e pyet: “Si
është nyja?”
Ai i përgjigjet: “Ashtu siç ka qenë, pra, s’ka
ndryshuar.”
Kështu, Profeti (a.s) i përshkron Aishes dashurinë
e tij, duke e krahasuar me nyjën e litarit, pra, që
dashuria e tij për të akoma vazhdon të jetë e lidhur
në zemrën e tij.
Le të përfytyrojmë ndjenjat e Aishes në ato çaste
dhe masën e gëzimit të saj kur dëgjoi këto fjalë,
megjithëse e dinte edhe më parë që ishte e dashur
për burrin e saj.
Burri ka natyrën e tij të veçantë për
shprehjen e ndjenjave të tij, ndryshe nga gruaja.
Ajo, kur dëshiron të shprehë ndjenjat e saj, i
shpreh me fjalë të ndryshme si për shembull: “Të
dua”, “Më ka marrë malli”, “Më ke munguar”
etj, fjalë që ia përsërit shpesh burrit. Por burri,
nga natyra e tij, nëse do të shprehë ndjenjat e tij,
ai e bën këtë me punë dhe shumë pak me fjalë.
Kështu ai, nëse dëshiron t’i tregojë gruas së tij
se e do, i ble asaj atë që ajo do. Kjo punë për
burrin është shprehje apo demonstrim i dashurisë
së tij. Kjo, sigurisht, është natyrë negative tek
burri, të cilën Profeti (a.s) e demonstroi ndryshe
me gruan e tij. Vetë fakti që Profeti (a.s) ia
përshkruan dashurinë dhe ndjenjat e tij Aishes,
do të thotë se ai e ledhaton atë edhe me fjalë dhe
i jep asaj atë që dëshiron të dëgjojë prej burrit
dhe të dashurit të zemrës së saj. Kjo është një
shkallë e lartë e bashkëjetesës mes dy
bashkëshortëve.
Ibn Asakir transmeton nga Aishja (r.a)
se Profeti (a.s) i ka thënë asaj: “Nuk më lëndon
më vdekja, pasi mora vesh se ti do të jesh gruaja
ime në xhenet.”
Si do të mund të ishte ndjenja
shpirtërore e Aishes, kur ka dëgjuar këto
fjalë të cilat i japin asaj qetësi dhe
siguri për dashurinë e Profetit (a.s)
ndaj saj në dynja dhe ahiret?!
Sa njerëz kanë ndryshuar
prej dashurisë, sa mendje kanë
ndryshuar prej dashurisë, madje sa e
sa besime kanë ndryshuar prej
dashurisë!
As bin Er Rabi, i shoqi i
Zejnebit, vajzës së Profetit (a.s), doli
prej Mekës për të shpëtuar prej
Islamit. Ajo e ndoqi atë, i kërkoi të
kthehej në Mekë e të pranonte Islamin.
Ai i dërgoi asaj një letër ku thuhej: “Për
Zotin, babai yt nuk është gënjeshtar e s’ka
gjë më të bukur për mua se sa të eci me ty në një
rrugë të vetme, por urrej që ty të të thuhet se
burri yt tradhtoi popullin e tij. A mund të
justifikohesh e ta përballosh?”
Duket qartë nga kjo letër që vetë Asi e donte
gruan e tij, Zejnebin. Ai deshte e dëshironte të
ishte me të në të njëjtën rrugë, cilado qoftë ajo,
ashtu siç ai
urrente që asaj t’i thuheshin fjalë që do ta
lëndonin. Në fund, ai i kërkon asaj ta
justifikojë e ta vlerësojë. Prej kësaj dashurie
Zejnebi mundi të shkojë tek ai e ta kthejë në Mekë
musliman.
Tufejl bin Omer Ed Dusi, hyri në Islam.
Kur e shoqja hyri në shtëpi e deshte të afrohej
pranë tij, e ndaloi duke i thënë: “Tani, je e ndaluar
për mua!”
I thotë: “Pse?”
Tha: “Kam pranuar Islamin.”
Përgjigja e saj ishte: “Unë jam prej teje e ti prej
meje, feja ime është feja jote.” Dhe pranoi
Islamin.
Duket qartë se ajo e pranoi Islamin
nëpërmjet ndjenjave të saj kundrejt burrit të saj.
Thënia e saj: “Unë jam prej teje e ti prej meje”,
flet qartë se ndjenjat e saj ishin baza e përqafimit
të Islamit nga ana e saj duke thënë: “Feja ime
është feja jote.”. A nuk është ky vetëm se
vlerësim i ndjenjave dhe besnikëri ndaj saj?
Sa e bukur do të ishte jeta bashkëshortore
nëse dy bashkëshortët do të
trajtonin njëri– tjetrin me këtë frymë! Sa nevojë
kemi të shfletojmë fletë nga jeta e Profetit (a.s)
që të zbulojmë artet e jetës bashkëshortore.
Porosi për burrat e vrazhdë
Dashuria ka më shumë forcë kur dhurohet në
mënyrë të sinqertë dhe me shprehje serioze. Me
këtë shfaq respektin ndaj saj, e bën atë të tregojë
veten dhe të jetë e lumtur në jetën e saj. Ndërsa të
vrazhdë janë burrat që e fshehin dashurinë ndaj
grave të tyre edhe pse ata i duan me të vërtetë,
sepse pranimi i dashurisë për ta u duket dobësi. Të
mos mendojë burri se duke e përkëdhelur me fjalë
dhe shprehje të ëmbla do të ulë autoritetin e tij, por,
përkundrazi, do të ndiejë afërsinë dhe shprehjen më
të madhe të dashurisë së gruas së tij.
Ata ia ulin vlerat gruas dhe shohin, me ndjenja dhe
pa ndjenja, se ajo nuk është e vlefshme për këtë
ndjenjë.
Ngulitja e respektit ndaj gruas tek burri ruan
krenarinë e saj dhe i bën të ndiejë rëndësinë që
ka, i jep forcë, e bën atë të vendosur dhe
këmbëngulëse përballë rrymave të dhunshme që
mund të përballin rrugën e saj. Madje, edhe joshjet
e shumta që mund t’i dalin asaj në jetë, nuk do të
mund ta mashtrojnë atë. Nuk mund t’i ofrohet
diçka që i mungon, sepse burri i saj ia ka siguruar.
Kështu, ajo nuk mund të rrëshqasë në greminat
e poshtërsisë apo gabimeve në dallim me të tjera,
që janë të privuara nga
dashuria, respekti e
janë të etura për
këtë burim.
Nuk janë të pakta rastet që për tu ndjerë “më
femër” ato tërhiqen nga fjalët e bukura që
dëgjojnë në rrugë. Dhe kështu plotësojnë atë pjesë
që u mungon nga marrëdhëniet bashkëshortore.
Kjo mund të jetë një arsye që shumë çifte nuk
arrijnë të gjejnë dashurinë e tyre, ta freskojnë
atë dhe të jetojnë jetën së bashku. Dhe në biseda
ose më mirë në thashethemet me njëra-tjetrën
ato nxjerrin të “palarat” e shoqeve të tyre: “Që
filania ka një burrë të egër, që asnjëherë nuk e
ka ledhatuar, por ama ka gjetur një dashnor që e
mban në pëllëmbë të dorës, që ia plotëson të
gjitha, që çfarë si thotë, e përkëdhel si një fëmijë.”
Pyetja lind vetvetiu: në qoftë se burri i saj do të
ishte sjellë në mënyrë më të butë, më
përkëdhelëse, a do të arrinte ajo në një veprim të
tillë?
Si përfundim, ndodh shpesh që marrëdhënia
mes burrit dhe gruas të kthehet materialiste,
ajo përherë i kërkon atij gjëra materiale të
caktuara, sepse ajo është pesimiste t’i dhurohet
diçka shpirtërore, dashuri apo ndjenjë e
sinqertë.
Nëse edhe një herë i hedhim një sy
shprehjes kuranore që përshkron marrëdhëniet
e ngrohta mes burrit dhe gruas, do të gjejmë në
të një kuptim të bukur: “Prej argumenteve të Tij
është se Ai krijoi nga vetë vetet tuaja gra që të
preheni tek ato dhe mes jush krijoi harmoni dhe
mëshirë.”
Gentian BODLLI



 

English Contents & Different Editorials of the Journal