Nr. 2, (47) Shkurt 2005

ARKIVAT

FAMILJA 2004, Nr. XIII

FAMILJA 2004, Nr. XII

FAMILJA 2004, Nr. XI

FAMILJA 2004, Nr. x

FAMILJA 2004, Nr. ix

FAMILJA 2004, Nr. VIII

FAMILJA 2004, Nr. VII

FAMILJA 2004, Nr. VI

FAMILJA 2004, Nr. V

Plotësuese

Përsosmëria e njeriut

A jemi diçka më shumë se “kafshë” inteligjente?

Në lidhje me veprimet dhe përpjekjet trupore, nuk jemi më shumë se “kafshë” të dobëta dhe krijesa të pambrojtura. Mbretëria në dispozicionin tonë është kaq e kufizuar, saqë gishtat tanë mund të prekin perimetrin e saj. Dobësia, pafuqia dhe mefshtësia jonë janë kaq të mëdha, saqë edhe kafshët e zbutura ndikohen nga to. Nëse ndonjë kafshë e zbutur krahasohet me homologen e saj të pazbutur, do të vihen re ndryshime të mëdha.

Por, si qenie të nënshtruara kemi nevojë të lutemi dhe të kërkojnë. Jemi udhëtarë të nderuar,   që na kanë lejuar të qëndrojmë për pak kohë në shtëpinë e mysafirëve të kësaj bote. Ne jemi mysafirë të Bujarit, i Cili i ka vënë thesaret e mëshirës së Tij të pafundme në dispozicionin tonë, na i ka nënshtruar veprat e pashoqe të fuqisë së Tij krijuese dhe shërbyesit e Tij specialë. Gjithashtu, Ai ka përgatitur për nevojat dhe kënaqësitë tona një hapësirë kaq të gjerë, saqë rrezja e saj e madhe zor se mund të përfshihet nga syri apo imagjinata.

Nëse mbështetemi në aftësitë tona fizike dhe të lindura, duke e konsideruar jetën e kësaj bote si qëllimin tonë kryesor dhe duke u përqendruar në kënaqësitë e saj, do të mbytemi brenda një rrethi shumë të ngushtë. Përveç kësaj, pjesët e trupit tonë, ndjesitë dhe zotësitë do të jenë paditësit dhe kundërshtarët tanë në jetën e përtejme. Por, nëse e dimë se jemi mysafirë dhe si rrjedhojë, e kalojmë jetën brenda kufijve të miratuar nga Mikpritësi Bujar, do të çojmë një jetë të lumtur e paqësore dhe do të arrijmë nivelet më të larta. Do të shpërblehemi me një jetë të përhershme e të hareshme në botën e përtejme. Të gjitha pjesët e trupit tonë dhe zotësitë do të dëshmojnë në favorin tonë.

Aftësitë tona të mrekullueshme nuk na janë dhënë vetëm për t’i përdorur në jetën e parëndësishme të kësaj bote, por na janë dhënë për jetën tonë të përhershme. Ne kemi më shumë aftësi dhe ndjenja sesa kafshët, por kënaqësia që na buron nga jeta jonë fizike është më e vogël nga ajo çka përfton një kafshë. Çdo kënaqësi në këtë botë mbart gjurmë dhembjeje, prishet nga brengat e së shkuarës, frika e së ardhmes dhe zhdukja e kënaqësisë së përfunduar. Nga ana tjetër, kafshët ndiejnë kënaqësi pa dhembje, gëzim pa ankth dhe nuk kanë asnjë brengë të së shkuarës apo ankth për të ardhmen. Ato shijojnë jetë të rehatshme dhe lavdërojnë Krijuesin e tyre.

Ne jemi krijuar në formën më të mirë. Nëse përqendrohemi vetëm në jetën e kësaj bote, zbresim më poshtë se një trumcak, edhe pse kemi aftësi shumë më të zhvilluara se një kafshë.  Po e shpjegoj këtë fakt në formë alegorie: Një njeri i jep shërbyesit të tij 10 monedha të arta dhe i thotë t’i blejë një veshje. Ai i jep një shërbyesi tjetër 1000 monedha të arta dhe e dërgon atë në treg me një listë për të blerë. I pari ble një veshje prej një pëlhure të cilësisë së  lartë. I dyti vepron pa mend. Ai nuk vë re se sa para i janë dhënë dhe nuk  e lexon listën e gjërave që duhet të blejë. Duke u nisur nga mendimi për të imituar shokun, ai shkon në dyqan dhe kërkon një veshje. Shitësi, jo i ndershëm, i jep atij një veshje të cilësisë së keqe. Shërbyesi i pafat kthehet tek pronari duke marrë një qortim dhe ndëshkim të ashpër. Çdokush mund të shohë se 1000 monedhat e arta nuk iu dhanë për një rrobë, por për një marrëveshje të rëndësishme. Në të njëjtën mënyrë, aftësitë tona shpirtërore, ndjenjat dhe ndjesitë janë më të zhvilluara se ato të kafshëve. Për shembull, ne mund t’i vështrojmë të gjitha shkallët e bukurisë, të shijojmë të gjitha shijet e veçanta të ushqimeve, të depërtojmë në detaje të shumta të realitetit, të kemi etje për të gjitha gradat e përsosmërisë, e kështu me radhë. Nga ana tjetër, kafshët, me përjashtim të ndonjë aftësie të veçantë, mund të perceptojnë vetëm një ngjarje të vogël, nëse munden. Arsyeja dhe ndjenjat, të cilat janë zhvilluar shumë falë mendjes dhe intelektit tonë, kërkojnë që ne të kemi shumë aftësi. Nevojat tona të shumta na kanë nxitur të zhvillojmë ndjenja të ndryshme dhe të bëhemi të ndjeshëm ndaj shumë gjërave. Gjithashtu, për shkak të natyrës sonë komplekse, na janë dhënë dëshira të shndërruara në qëllime dhe objektiva të caktuara. Ndjenjat dhe aftësitë tona janë të zhvilluara tej mase për shkak të larmisë së detyrave tona thelbësore. Përveç kësaj, meqenëse jemi të prirur dhe të aftë të adhurojmë, kemi mundësi të mëdha për të kuptuar të gjitha llojet e përsosmërisë.

Siç shihet qartë, aftësi dhe mundësi të tilla të panumërta nuk mund të na jenë dhënë për një jetë të parëndësishme dhe të përkohshme të kësaj bote. Ato na janë dhënë, sepse përgjegjësia jonë parësore është të perceptojmë detyrimet tona, të cilat i drejtohen qëllimeve të pafundme; të pranojmë pafuqinë, varfërinë dhe pamjaftueshmërinë tonë nëpërmjet adhurimit; të shqyrtojmë me anën e këndvështrimit tonë të gjerë dhe të depërtojmë në procesin e të kuptuarit; të bëhemi dëshmitarë në bukurinë e krijimit të Zotit; të dallojmë dhe të jemi mirënjohës ndaj të gjitha të mirave që i Gjithëmëshirshmi na i ka dërguar si dhurata; të vështrojmë ngultas, të reflektojmë mbi to dhe të ndërgjegjësohemi prej mrekullive të fuqisë së Tij, të manifestuara në krijim.

Një adhurues i kësaj bote është i magjepsur nga jeta në të dhe i paditur për kuptimin e ekzistencës së tij, si forma më e mirë e krijimit. Dikur pashë natyrën e vërtetë të kësaj jete në ëndërr: Isha në një udhëtim shumë të gjatë. Zoti më dha gradualisht disa nga 60 monedhat e arta që kishte caktuar për mua. Kjo gjë vazhdoi për pak kohë. Pas pak, mbërrita në një han që ofronte disa zbavitje. Në një natë argëtimi dhe mendjelehtësie lashë në bixhoz 10 monedha të arta. Kur u bë mëngjes, nuk kisha asnjë para rezervë të nevojshme për udhëtimin tim. Ajo çka kisha lënë ishte dhembje, pikëllim dhe pendim për atë që kisha bërë.

Në këtë gjendje të mjeruar, një njeri më tha: “Ke humbur gjithçka, prandaj meriton të ndëshkohesh. Përveç kësaj, do ta vazhdosh udhëtimin pa para. Por, nëse përdor mendjen, dera e pendimit është e hapur. Kur të marrësh pjesën tjetër të parave, gjysmën mbaje rezervë dhe përdore për të blerë gjërat e nevojshme për udhëtim.”

Vetvetja nuk ishte dakort, kështu që njeriu tha: “Atëherë ruaj një të tretën.” Përsëri, vetvetja kundërshtoi. Njeriu këmbënguli: “Atëherë, çerekun.” Kuptova se vetvetja ishte e paaftë t’i braktiste veset. Njeriu u largua disi i zemëruar dhe u zhduk.

Pikërisht, në këtë çast, e gjeta veten në një tren që udhëtonte me shpejtësi të madhe brenda një tuneli. Isha i llahtarisur, por nuk kisha asnjë rrugëdalje. Për çudinë time, përgjatë trasesë, pashë lule shumë të bukura dhe fruta të shijshme, që vareshin në anët e tunelit. U përpoqa më kot të mblidhja disa prej tyre, por rreth tyre kishte ferra, që m’i gërvishtën dhe m’i përgjakën duart, sepse treni kishte shpejtësi të madhe. Ajo çka munda të mblidhja më rrëshqiti nga duart. Papritur, m’u afrua një shoqërues dhe më tha: “Më jep 5 monedha dhe, në shkëmbim, do të të jap lule dhe fruta sa të dëshirosh. Përndryshe, me duart e tua të copëtuara, në vend të 5 monedhave do të humbasësh 100. Përveç kësaj, do të kesh një ndëshkim për mbledhjen e tyre pa marrë leje. I pikëlluar, vështrova nga dritarja për të parë se kur do të mbaronte tuneli.  Fundi i tij nuk dukej. Muret e tunelit kishin shumë të çara dhe nga to po hidheshin pasagjerët. Papritur sytë më zunë një të çarë, me një gur varri anash. Kur e pashë më mirë, dallova emrin tim, Said, që ishte shkruar me shkronja të mëdha mbi gurin e varrit. Shpërtheva në lotë nga pendesa dhe tronditja. Papritur, dëgjova zërin e burrit që më këshilloi kur ishim tek hani: “A erdhe në vete?”

Unë u përgjigja: “Po, por jam i dëshpëruar dhe nuk mund të bëj asgjë.”

Ai më këshilloi të pendohesha dhe të besoja në Zot dhe unë iu përgjigja që do ta bëja.

Më pas u zgjova dhe e pashë veten të transformuar në Saidin e ri, Saidi i vjetër ishte zhdukur. Tani do të interpretoj disa aspekte të kësaj ëndrre: Udhëtimi është jeta, një udhëtim që kalon nga bota e amshueshme shpirtërore përmes stadeve të tilla si: jeta në barkun e nënës, rinia, pleqëria, jeta e varrit, bota e ndërmjetme, ringjallja dhe Ura e Siratit. 60 monedhat e arta janë 60 vitet e një jetëgjatësie mesatare. Unë isha 45 vjeç kur e pashë këtë ëndërr, por vetëm Zoti e di se kur do të vdes. Një student i sinqertë i Kuranit më tregoi rrugën e drejtë e kështu unë, të paktën, mund t’i shpenzoj këto 15 vite që më kanë mbetur për botën tjetër. Hani, me aq sa arrita të kuptoja, ishte Stambolli. Treni përfaqëson kohën dhe secili vagon, një vit. Tuneli është jeta e kësaj bote. Lulet dhe frutat me gjemba janë kënaqësitë e palejueshme dhe argëtimet e ndaluara, të cilat e bëjnë zemrën të rrjedhë gjak, me mendimin e ndarjes në çastin kur i arrin ato. Zhdukja e kënaqësisë rrit brengën dhe, përveç kësaj, të qenurit i “paligjshëm” shkakton vuajtjen e ndëshkimit. Shoqëruesi në tren më kishte thënë: “Më jep 5 monedha dhe në shkëmbim, do të të jap shumë lule dhe fruta, sa të dëshirosh.” Kjo do të thotë se shijet e lejueshme, të përftuara në mënyrë të ligjshme, janë të mjaftueshme për kënaqësinë e njeriut.

Përktheu Irida Draçi