|
Plotėsuese
A duhet tė konsulohen bashkėshortėt
me njėri-tjetrin?
Kush ėshtė
vendimmarrėsi nė familje? Kujt duhet ti drejtohesh pėr tė marrė njė vendim?
A ėshtė e drejtė qė burri tė vendosė pėr ēėshtje familjare pa e pyetur gruan
e tij?
Tė gjitha kėto
pyetje i parashtrohen shumicės sė tė rinjve, si djemve, ashtu edhe vajzave.
Mė ēuditi fakti se 85% e tė pranishmėve pohonin se i takon burrit e drejta
tė vendosė pėr familjen, pa e pyetur gruan. Kjo pėrgjigje bie ndesh me
parimin dhe mesazhin qė pėrcjell Islami, i cili ėshtė ngritur mbi drejtėsinė
dhe barazinė.
Lidhur me kėtė
pėrmendim historinė e Musait (a.s) dhe faraonit, qė ėshtė njė ndėr historitė
mė tė njohura. Mesazhi i kėsaj historie ėshtė: Nė marrjen e vendimeve duhet
tė udhėhiqemi gjithmonė nga dialogu dhe jo nga forca.
Njė nga tė
pranishmit mė kundėrshtoi duke mė thėnė se dialogu ėshtė parim politik dhe
nuk ka tė bėjė me ēėshtjet familjare. Iu pėrgjigja me fakte nga Kurani, duke
i thėnė se kjo fjalė ka ardhur tre herė nė Kuranin Famėlartė: Nė fjalėn e
Allahut drejtuar Profetit tė Tij: Fali dhe kėrko falje pėr to dhe
konsultohu me to pėr ēėshtje tė caktuara.
Ata, tė cilėt
tu pėrgjigjėn dhe e falėn namazin dhe ēėshtja e tyre ėshtė bashkėpunimi mes
njėri-tjetrit.
Mbi heqjen e
fėmijės nga gjiri: Nė qoftė se duan ndarjen (e fėmijės nga gjiri), le tė
konsultohen mes tyre (bashkėshortėt) dhe nuk ka mėkat pėr ta.
Kėshtu
vazhdova ta siguroja personin nė fjalė edhe me disa citime nga jeta e
sahabėve (r.a). Nga kėto po prekim disa: Ebu Talha dėshironte tė ftonte
Profetin (a.s) nė shtėpinė e tij, por nuk kishte asgjė nė tė. E pyeti gruan
dhe ajo pranoi. Ai u konsultua me gruan e tij pa e nėnvlerėsuar vendimin e
saj.
Gjithashtu,
ekziston historia e njohur e sahabit Xhelibib (r.a), historia e martesės sė
tij. Kur deshte tė martonte tė bijėn, ai i mori mendim jo vetėm tė shoqes,
por edhe sė bijės.
Do tė shohim
se gruaja mund tė vendosė vetė pėr gjėrat qė ka, pa u konsultuar me tė
shoqin. Pėrmendim kėtu historinė e gruas sė Profetit (a.s) dhe Mejmunas
(r.a), e cila liroi djalin e saj pa u konsultuar me Profetin (a.s).
Ai e pyeti: A
e lirove?
Ajo i tha: Po.
Profeti (a.s)
iu drejtua: Po tė kishe liruar dajallarėt e tu, shpėrblimi yt nga Allahu
(xh.sh) do tė ishte mė i madh.
Ajo qė i
propozoi Profeti (a.s) ishte mė frytdhėnėse, por ajo veproi para kohe.
(Transmeton Buhari)
Nuk fshihet
pėr lexuesin ngjarja kur Profeti (a.s) i mori mendim Hatixhesė (r.a) nė
historinė e shpalljes hyjnore, Kuranit, po ashtu, kur i mori mendim Umu
Selemes (r.a) nė marrėveshjen e Hudejbies. Kėto ishin disa prej historive tė
shumta.
Ne shpesh
ndeshemi me karakterin e fortė tė burrit dhe egon e tij, qė i nėnvlerėson
mendimet e gruas. Burri nuk duhet tė vendosė vetė pėr gjithēka. Ky koncept
ėshtė i gabuar. Por tė mos harrojmė se burrit nuk i takon nėnshtrimi ndaj
gruas, por anasjelltas. Lidhja bashkėshortore ėshtė ndėrtuar nė harmoni dhe
dashuri reciproke, ndėrsa suksesi familjar bazohet nė dialog dhe
bashkėpunim.
Si pėrfundim,
nėse bashkėshortėt bien dakord pėr tė vendosur njė arbitėr mes tyre dhe janė
tė kėnaqur me kėtė, mund ta bėjnė njė gjė tė tillė, por nėse ata duan, mund
tė konsultohen mes tyre pėr ēėshtjet familjare.
Burrit i jepet
e drejta tė vendosė, nė raste tė veēanta pėr interesa familjare, por jo
gjithmonė, pasi tek bashkėshortėt duhet tė mbizotėrojė dialogu.
Ti themi jo
gruas dhe burrit ushtarak, dhe po konsultimit bashkėshortor.
Prof. Xhasim
Muhamed El Mutaua |