Intervista

Të jesh femër, fat

Jerida KULLA

Mimoza Ahmeti, një natyrë e ndjeshme dhe shumë rebeluese për padrejtësitë që ndodhin, për ato që kalojmë, mund të them një rebelim elegant. Nuk ka si të ndodhë ndryshe. Eleganca e rebelimit e ka burimin te pena e saj, vjen ngaqë ajo është artiste dhe artistët kanë format e tyre të shprehjes së rebelimit.

Një zë që erdhi në letërsinë shqipe në vitet ’80, duke shënuar kthesë në mënyrën e formësimit të artit.

Të gjithë e njohim artin e saj. E ai që di të njohë artin, mund të njohë natyrën dhe shpirtin e artistit, e në këtë rast të Mimozës. 

Familja: Mimoza njihet si poeteshë e suksesshme, por njëkohësisht edhe për prozën e saj origjinale, këngën e pikturën interesante. Si fillim dëshirojmë të dimë se si ndihet Mimoza duke ecur njëherësh në disa “korsi” edhe pse jo me të njëjtën shpejtësi?

Faleminderit për intervistën. E kisha harruar fjalën “korsi”. Në botën ku jetoj ndarjet nuk quhen të tilla. Si ndihem? Mënyra sesi ndihet njeriu është pothuajse komune. Por shpesh instinkti i diferencës apo edhe vetëdija e të qenit njëfarkushi i jep gjallëri shqisës e që këtej vrapojnë inspirime, të dobëta, që vdesin, por kur mbijetojnë janë kuptime të papritura, ti vrapon marrëzish që t’i zësh. Është në dorën e tyre nëse i kap, është punë dashurie, një marrëzi dashnorësh, bëhet vepër letrare, ngjarja ishte askund, ai që të frymëzoi zakonisht mbetet njeriu më i huaj.

Familja: Jeta është e larmishme, me artin e vet Mimoza, kemi parasysh fushat e përmendura më lart, dëshiron të përcjellë më shumë aromë të luleve shumëngjyrëshe  apo të shpojë e  të godasë?

Nuk kam një vetepërceptim kaq të sheqertë rreth gjërave, aq më pak rreth vetes. Jeta është e larmishme vetëm nëse ti je i larmishëm; jeta është një rutinë mizerabël, nëse i dorëzohesh të zakonshmes, por edhe nëse nuk i dorëzohesh ajo është tërë kohën aty, të sheh me sytë e një qeni pa zot, që do të ushqehet. Ti thua me vete: “Si të bëj me këtë krijesë të gjorë? Ta lë të vdesë?” I jep të haje asaj rutine, ngaqë je zemërmirë dhe vdes për vete..., por shyqyr vetja është një qen me zot, ajo kujtohet dhe pastaj fillon larmia që më bën si vetja.

Familja: Për krijuesin, çdo prodhim i tij është i dashur, ju a mund të veçoni ndonjë nga krijimet tuaja që e kini më për zemër?

Jo, nuk mund të veçoj, sepse në këtë moment asgjë nuk më kujtohet. Veçoj vetëm një fustan jeshil, të shkurtër, që e bleva sot dhe që më solli dëshirën për të kënduar edhe një herë. Betohem se ai fustan është arsyeja që do të këndoj edhe një herë në skenën shqiptare, përndryshe ...

Familja: Në vitet e demokracisë vihet re: botohen shumë libra artistikë, lexohet pak, ndërsa kritika letrare pothuajse mungon fare, cili është komenti juaj për këto dukuri?

Komenti im është i thjeshte: njeriu bën atë që i do qejfi. Tani qejfit i lexohet pak, sepse është pa qejf. Kur të behet mirë, do t’i lexohet më shumë dhe do të ketë gjëra më të bukura për të lexuar. Do të ketë shumë dashuri. Nuk mund të lexohet në mungesë dashurie, të paktën vetëndijimi, ky lloj dashurie.

Familja: Prurjet më të reja në poezinë shqipe.

Ka shumë dhe janë të pastra. Poezia është artikulli i jetës së gjuhës. Shqipja është gjallë nëpërmjet artikulimit poetik. Artikujt e saj të tjerë janë miksuar dhe e ndihmojnë shumë pak jetën e saj mirëfilli.

Familja: Sot familja ndihet mjaft e trazuar dhe kjo duket tek adoleshentët, të rinjtë, të rriturit e në moshën e tretë, a mendoni se në përpjekjet për t’u bërë modernë familja shqiptare po humbet disa nga vlerat e saj të çmuara?

Nuk mendoj kështu. Familja është një bashkësi e konvertueshme në njësi më të thjeshta. E rëndësishme është emancipimi i njësive, jo ruajtja e strukturës.

Familja: Komenti juaj për gjendjen dhe rolin e femrës shqiptare sot në shoqëri.

Femra është një qenie e privilegjuar në çdo bashkësi patriarkale, sado moderne. Te ajo janë fillesat e së ardhshmes dhe rrënjët barkore të së tashmes. Femra jeton në margjina, për këtë arsye tërësia është brenda saj dhe ajo buzëqesh me fitoret fëminore të burrave, duke ndier një trishtim pothuajse amësor për fatalitetin e të luajturit “Burrë” të burrave. Fati më i madh i jetës është të jesh femër, ndryshe shkon kot prej kësaj bote, pa marrë vesh gjë. Por ndoshta edhe ky është fat, në një farë mënyre ...

Familja: Çfarë mund t’i ofrojë sot Shqipëria një intelektuali, po intelektuali çfarë roli duhet të luajë?

Besoj se është më e rëndësishme e kundërta. Intelektuali duhet t’i ofrojë Shqipërisë.

Familja: Kohët e fundit ka filluar të flitet për “rikthimin e trurit”, por edhe për “reformën në Akademinë e Shkencave”, cili është komenti juaj për to?

Besoj se shoqëria jonë është e re për të folur me terma kaq imperativë. Janë masa të mëdha njerëzore për t’u emancipuar e kulturuar. Kanë mbushur hapësirën me shenjat e tyre, sigurisht do të kenë akademinë e tyre, “trurin” e tyre. Do të na duhet shumë të mësojmë për t’i kuptuar ...

Familja: Keni menduar ndonjëherë të largoheni nga Shqipëria?

Ditë e natë.

Familja: Do dëshironim të njihnim lexuesin e revistës “Familja” se çfarë ka në duar duke punuar Mimoza, por edhe për më tej?

Tani jam në një studim masteri. Shumë pak kohë kam për të krijuar.

Familja: Së fundi, cili është mesazhi juaj për lexuesit e revistës “Familja”?

Familja mbetet vendi më torturues, por ende streha më e dashur e njeriut.

English Contents & Different Editorials of the Journal