|
Leximi i mendjes se Muslimanit Dr. Hathouti e kupton Islamin nė thelbin e
tij tė vėrtetė, ashtu siē duhet tė kuptohet. Besimi i tij nė Zot dhe nė
njėqenėsinė e Tij, kėsisjoj, nuk ėshtė vetėm rrjedhojė e pranimit nga ana e
autorit tė zbulimit hyjnor dhe tė mėsimeve tė Profetit, por, gjithashtu,
edhe fryt i ushtrimit tė rreptė mendor ku zbatohen logjika dhe arsyetimi.
Kjo pėrpjekje mendore pėrputhet me mjaft lartėsime kuranore pėr njeriun qė
tė mendojė, tė pėrsiasė dhe tė shkoqisė gjithėsinė dhe gjallimin e vet
brenda gjithėsisė, ngaqė kjo shton njohjen nga ana e qenies njerėzore tė
Krijuesit.
Pra, kreu i parė i librit, i titulluar Zoti, hap njė shteg qė mund ta ēojė
muslimanin tek njohja e Zotit tė tij dhe, kėsisoj, lehtėson besimin dhe
pranimin e plotė. Stili i tij, bind tė riun dhe i mbush mendjen
mosbesimtarit tė rritur dhe tė pjekur. Analiza e tij logjike e faktorėve qė
tregojnė ekzistencėn e Zotit e ēojnė atė, nė kreun e dytė, drejt thellimit
tė analizės logjike tė pasojave tė kėsaj ekzistence, siē shpalosen nė qeniet
njerėzore, nė ringjalljen dhe jetėn e pėrtejshme, nė dallimin ndėrmjet
njeriut dhe bishės, dhe nė tre fetė kryesore monoteiste qė kanė pikė tė
pėrbashkėt burimore nė personin e patriarkut Ibrahim, domethėnė, Judaizmi,
Krishtėrimi dhe Islami.
Kreu i tretė i kėtij libri ėshtė njė shpalosje tėrheqėse dhe objektive e
Islamit dhe e lidhjeve tė tij me dy fetė e tjera. Lexuesi jomusliman, qė nuk
e njeh fare Islamin, do tė habitet me hallkat qė lidhin Islamin me
Krishtėrimin nė veēanti.
Qytetėrimi islam ka lėnė gjurmėt e tij tė qarta nė qytetėrimin Perėndimor,
nė disiplina dhe arte tė ndryshme. Ai i dha botės Perėndimore themelet ku tė
mund tė ndėrtonte qytetėrimin e vet, siē tregohet pėrmes pėrdorimit tė lirė
tė formave tė pėrshtatura tė fjalėve arabisht ose pėrkthimeve tė tyre.
Dr. Hathouti bėn njė vėzhgim tė shkurtėr tė Sheriatit, ose tė trungut tė sė
Drejtės Islame, ndarjes sė fesė nga shteti dhe demokracisė. Ai vazhdon tė
trajtojė aspektin shpirtėror tė Islamit, domethėnė ēėshtjet e adhurimit dhe
tė mesazhit moral qė disiplinuan muslimanėt dhe mbollėn tek ta dhembshurinė,
mėshirėn dhe dashurinė pėr ēdo gjė tė mirė.
Autori ia ka dalė mbanė mė sė miri nė shpjegimin e lidhjes ndėrmjet Islamit
dhe demokracisė. Qeveria islame, siē parashikohet nė Kuran dhe Sunet, nuk
pėrfshin njė formė tė caktuar tė sistemit kushtetues. Ajo qė mė sė shumti
bėjnė tekstet ėshtė hedhja e themeleve tė parimeve themelore ku mund tė
mbėshtetet ēdo kushtetutė. Sundimtari duhet tė zgjidhet nga tė tjerėt dhe
mund tė sundojė vetėm nė pėrputhje me ligjin.
Autori ka dhėnė njė shpjegim tė qartė dhe tė ngjeshur tė pesė shtyllave tė
Islamit, tė cilat muslimani normalisht i mėson gjatė fėmijėrisė. Ky objekt
synon ti japė lexuesit jomusliman njė pamje tė qartė tė mėnyrės sesi
muslimani lufton pėr tė shkuar drejt pėrkryerjes nė marrėdhėniet e tij me
Krijuesin e vet, nė ēėshtjet e adhurimit dhe gjatė zbatimit tė urdhrave dhe
ndalimeve nga ana e Zotit nė sjelljen e tij tė pėrditshme. Ėshtė kjo pjesa e
dytė e jetės sė muslimanit, domethėnė, sjellja e tij ose e saj ndaj tė
tjerėve, qė mė sė pari tėrheq vėmendjen e vėzhguesit. Kėtu standardi moral i
vendosur nga Islami ėshtė i lartė dhe pėrshkon tė gjitha rrafshet e jetės,
duke e bėrė muslimanin e vėrtetė bujar, tolerant dhe modest, duke u
pėrpjekur pėr tu bėrė mirė muslimanėve tė tjerė, po aq sa do ti bėnte mirė
farefisit tė vet. Autori citon shembuj tė shkėlqyer nga Kurani dhe Suneti,
tė cilėt kanė ndikuar tek muslimanėt nė rrjedhėn e shekujve dhe janė nė
gjendje tu japin jomuslimanėve njė pamje tė gjallė tė thelbit tė Islamit.
Kreu i pestė dhe i fundit merret me ēėshtje politike dhe shoqėrore, rreth tė
cilave ka shumė polemika anembanė botės. Pikėpamjet dhe zgjidhjet e
propozuara tė autorit janė pasqyrim i tė kuptuarit tė tij tė thellė tė
Sheriatit Islam dhe tė parimeve morale qė futi nė pėrdorim.
|