Intervista

Një medrese për t’u pasur zili

Jerida KULLA

Mbarimi i vitit akademik 2007-2008 medresenë e Tiranës, “Mahmud Dashi”, e gjeti me shumë trofe dhe çmime, si kombëtare, ashtu edhe ndërkombëtare. Për t’u njohur më mirë me arritjet e kësaj medreseje, kemi intervistuar drejtorin e saj, zotin Sami Koçak, si dhe disa prej nxënësve fitues.

A mund të na përshkruani disa nga arritjet e këtij viti mësimor në medresenë e Tiranës?

Sami Koçak – Para se të flas për arritjet e këtij viti mësimor, dëshiroj të them disa fjalë për sistemin arsimor medrese. Kur dëgjojmë emrin Medreseja e Tiranës, emocionohemi. Shekullin e fundit, medreseja e Tiranës, ka qenë qendra më e mirë arsimtare fetare, jo vetëm në Shqipëri, por edhe në Ballkan. Për mua është një nder i madh që punoj si mësues në këtë medrese, aq më tepër që jam dhe drejtues i këtij institucioni arsimor. Medreseja e Tiranës, ka një mision, nuk është thjesht një shkollë e mesme, por diçka më shumë. E veçanta është se krahas tyre ata marrin dhe edukatën fetare, vlerat fetare islame, që fisnikërojnë dhe nderojnë njeriun.

Medresist është ai që dijen dhe shkencën e ka përqafuar në kokë dhe zemrën e ka të mbushur me besim dhe me dashuri. Ky është misioni ynë.

Ëndrra ime, lutja që bëj çdo ditë, është që nxënësit e medresesë të edukohen dhe të arsimohen shumë mirë. Në ambientet ku jetojnë të dallohen nga gjithë të tjerët me qëndrimin, me edukatën  dhe të folurën e tyre.

Këtu lëndët shkencore zhvillohen në gjuhën angleze, kështu që anglishtja është gjuha e parë. Mësojnë anglisht e flasin si anglezë. Mësojnë arabisht, lexojnë Kuranin shumë bukur. Flasin dhe turqisht. Nxënësit mësojnë tri gjuhë të huaja, e nuk kanë ndonjë dallim nga vetë vendasit që i flasin këto gjuhë. Kemi marrë pjesë në olimpiada të ndryshme të organizuara, si kombëtare, ashtu edhe ndërkombëtare. Rezultatet e arritura të nxënësve në këto olimpiada na mbushin me shpresë që medreseja jonë të jetë një ndër dy - tri shkollat më të mira të Shqipërisë. 

Pak kohë më parë, në Turqi, u zhvillua Olimpiada e 6 Botërore e vendeve që flasin turqisht. A mund të na flisnin diçka rreth kësaj olimpiade?

Nxënësit e shkollës sonë kanë marrë pjesë në olimpiada të ndryshme të organizuara në Turqi. Olimpiada për projektin e biologjisë dhe mjedisin, projekti në fushën fizike. Kanë dalë me rezultate shumë të mira, duke marrë dhe medalje.

Olimpiada e tretë ishte olimpiada e turqishtfoljes, ku morën pjesë nxënës nga 115 vende të ndryshme të botës. Afërsisht 10000 nxënës kanë mësuar sivjet turqisht.

Nxënësit tanë, në këtë olimpiadë, morën pjesë në fusha të ndryshme, në ilahi, nxënësja Fatjona zuri vendin e tretë; në recitim të poezisë turke, nxënësja Adela, zuri vendin e parë, në fushën e gramatikës së turqishtes, nxënësja Ardita zuri vendin e parë.

Kjo olimpiadë në Turqi vlerësohet shumë. Mbështetet edhe nga qeveria. Media, si ajo e shkruar dhe e folur, për dy javë folën për këtë aktivitet.

U kënaqëm që nxënëset tona përfaqësuan Shqipërinë, duke marrë dhe çmime.

Ju përfaqësuat Shqipërinë në vendlindjen tuaj. Cilat ishin emocionet?

Ne, mësuesit, emocionet i kemi shumë të larta, emocionohemi shumë shpejt. Sytë tanë shumë shpejt lotojnë. Ishte një kënaqësi e veçantë. Prej 7 vjetësh unë jetoj në Shqipëri. Nuk jam ndier asnjëherë i huaj. Shteti im është si shtëpia ime. Ky nxënës gjatë dy vjetëve ka studiuar nga dora ime. Edhe si shqiptar, edhe si turk u ndjeva shumë mirë. Kemi përjetuar së bashku emocionet, edhe kemi qarë. 

Si e keni ndier veten në këtë konkurrim?

Adela Selimaj – Unë konkurrova në recitim dhe mora çmimin e parë ndër 115 vendeve të ndryshme nga bota.

Frika dhe emocioni bashkoheshin bashkë me ndjenjën e krenarisë, pasi isha e privilegjuar, jo të gjithëve u jepet rasti për të përfaqësuar këtë vend. Emocioni i parë ka qenë kur kam parë stemën e olimpiadës. Pasi mbaroi konkurrimi, po shpërndaheshin çmimet. Kishte shumë konkurrentë dhe unë prisja çmimin e tretë. Kur u nda çmimi i tretë, nuk isha. Prisja me ankth emrin e fituesit të çmimit të dytë. Nuk ishte. Lotët ishin në cepat e syve. Kur më thirrën emrin për çmimin e parë, nuk po u besoja veshëve.  Tashmë dolën lot gëzimi.

Ardita Hasmadhi - Kam konkurruar për të folur në gjuhën turke dhe kam dalë e para. Gjithmonë më ka shoqëruar ndjenja e krenarisë dhe fakti që unë përfaqësoj Shqipërinë. Çdo çast kishte bukurinë e tij. Juria ishte e përbërë nga 10 veta. Të gjithë bënin pyetje të ndryshme. Mundohesha të flisja sa më rrjedhshëm e sa më mirë. Më pas ndarja e çmimit. Emocion që fjalët nuk mund ta shprehin. 

Fajtona Balliu - Konkurrova në muzikë, ilahi. Mora çmimin e paraqitjes skenike me medalje bronxi. Nuk ka aktivitet pa emocion, por edhe kënaqësi. Unë kam qenë një ndër vajzat që sillja çmimet kur ndaheshin. Para se shoqja ime të fillonte recitimin, i thashë: “Të jesh e sigurt që një medalje ari do ta ruaj për ty.”  Shoqja ime ishte shumë pesimiste. Në momentin kur u thirr emri i Shqipërisë, thashë: “U realizua ajo që thashë.” Kënaqësia më e madhe ishte kur shikoja flamurin shqiptar të valëvitej në krah të të flamurëve të tjerë.

Të lexosh një poezi është e thjeshtë, po ta interpretosh atë është e vështirë, aq më shumë kur poezia është në gjuhë të huaj. Si arritët t’i përcillnit emocionet në gjuhën turke?

Adela - Është e vërtetë ajo që thatë ju. Vështirësia më e madhe ishte te shkronja -ë-, pasi në turqisht ka dy shkronja të tilla, një e fortë dhe një e lehtë. Me punë e arrita këtë.

Nuk e merrja parasysh faktin që vjersha ishte në gjuhë të huaj. Vjersha ishte për Profetin (a.s), i dija vuajtjet që kishte hequr, mirësitë që ka bërë. E duke kujtuar këtë, vështirësitë largoheshin.

Ardita – Është fakt, ne prej dy vjetësh bëjmë mësim në turqisht e kjo dha rezultat, që vështirësitë e konkurrimit të largoheshin sa më shpejt. Turqishtja na është bërë si gjuha shqipe.

Fajtona – Po të ishim në Shqipëri e të shpreheshim në turqisht, do të ishte më e vështirë. Sapo u futëm në Turqi, i vumë vetes kusht, se këtu edhe duhet të mendojmë, edhe duhet të flasim si turq.

Kujt ia dedikoni këtë çmim?

Adela – Këtë çmim, në radhë të parë, ia dedikoj Zotit. E kam ndier shumë praninë e tij. Dy strofa të poezisë i mora me vonesë dhe koha e mësimit ishte e shkurtër. U mbështeta vetëm të Zoti. Kur pashë se ato strofa nuk i ngatërrova, e ndjeva shumë afër atë. Më pas merita i takon edhe mësuesve, të cilët në çdo moment na qëndrojnë pranë duke na këshilluar e na mësuar. Janë si shokë e shoqe për ne. Edhe familja ka pjesën e saj, që në çdo moment më ka mbështetur e më ka nxitur për ta bërë. 

Ardita dhe Fatjona – Falënderimi i parë i takon Allahut, mësuesve dhe familjes. Dhe më pas klasës së 10 A që na ka bërë një pritje madhështore kur erdhëm në aeroport.

A mund të na përshkruani momentin kur morët në duar medaljet dhe çmimet?

Adela - Kur mora çmimin në dorë, për një moment, m’u duk se kishte ardhur vetë profeti Muhamed (a.s) e po më dëgjonte.

Më pas sollën flamurin. E kam puthur flamurin se kisha shumë mall për Shqipërinë.

Ardita – Faktin që ke medaljen e arit në qafë të bën të jesh krenare për veten, të kuptosh se çfarë forcash dhe vlerash ke.

Fatjona - Nuk e prisja fare. U çudita shumë kur më dhanë çmimin për paraqitjen më të mirë, pasi jam një tip i ndrojtur dhe emocionohem shumë shpejt.

Nëpërmjet këtij aktivet, pavarësisht se shpalosnim të folurën dhe kulturën turke, në çdo moment u munduam të transmetonim vlerat dhe kulturën tonë kombëtare.

Gjatë kohës që kemi qëndruar në Turqi njerëzit kanë qenë të interesuar të dinin se si është Shqipëria. Kur u flisnim për qytetet bregdetare apo për qytetet me vlerë historike, bëheshin më shumë kureshtarë. Pyesnin për historinë, simbolet dhe natyrshëm shpreheshin se së shpejti do ta vizitojmë Shqipërinë.

Me dijet tona jemi përpjekur të bëjmë të pamundurën që Shqipëria të hapej para syve të tyre.

Te turqit ekziston shprehja: “Inati dhe shqiptarët janë vëllezër.” Me fjalët dhe me veprimet tona mundoheshim që t’ua largonim këtë mendim, që të kuptonin natyrën e vërtetë të shqiptarit, pasi e gjithë kjo mund të ketë ardhur nga mosnjohja e karakterit të shqiptarit, apo nga keqinterpretimi i figurës së tij. Është e kundërta, shqiptarët janë shumë të dashur dhe dinë të durojnë. (shoqero foton e stendes se Shqiperise)

Arjan - Çfarë ndjetë kur morët vesh se ishit fitues të çmimit të parë në poezi për moshat e reja?

Para disa muajsh mora pjesë në konkursin “Çmimet AIITC 2007”, organizuar nga Instituti Shqiptar i Mendimit dhe Qytetërimit Islam. Kam shkruar edhe më parë. Të tjerët më kanë thënë që shkruaj bukur, po nuk e dija që mund të merrja një çmim.

Ishte një surprizë, një gjë shumë e bukur, mbresëlënëse, shumë emocionuese.

Alban, jeni fitues i çmimit të parë për Fik. Në këtë realitet që jetojmë sot, jo pak të rinj janë dhënë pas dukurive të ndryshme negative: drogës, alkoolit, bixhozit, etj. A mund të përshkruash emocionet që keni ndier kur keni marrë çmimin?

Shkolla jonë nuk është si të gjitha gjimnazet e tjera, ku merr vetëm dijen shkencore, po dhe atë fetare, e cila është shumë e domosdoshme për ne. Emocionet ishin të mëdha, pasi ishte hera e parë që konkurroja në një olimpiadë kombëtare. Konkurrentët ishin shumë të fortë dhe nuk e prisja që unë mund të isha fituesi.

Jeni duke shikuar nga e ardhmja, si e mendoni atë?

Medreseja na ka dhënë bazat e asaj që ne do të vazhdojmë më pas. Kemi hedhur një hap drejt së ardhmes sonë. Shpresoj se nuk do ta kemi shumë të vështirë në hedhjen e hapave të tjerë. Them se do të jenë të sigurt dhe të fortë, në mënyrë që jeta jonë të jetë e bukur.

Do të dimë të përshtatemi shumë mirë, pse jo dhe të mbizotërojmë mbi të tjerët, pasi udhëhiqemi nga fjalët e Kuranit dhe të profetit Muhamed (a.s). 

Cili është mesazhi që do t’i jepnit bashkëmoshatarëve tuaj?

Adela - Mundësia që na u dha ne për të konkurruar në olimpiadën e turqishtes, mund t’i jepej çdokujt. Mesazhi im është, që në çdo moment të përfaqësojmë veten dhe vendin me sa më shumë dinjitet.

Fajtona – Tani që olimpiada mbaroi, kemi shumë mall për gjithçka. Nëse ju jepen mundësi të tilla, shfrytëzoni çdo moment, pasi këto takime shërbejnë jo vetëm për rritjen  kulturore, por edhe për të krijuar lidhje dhe miqësi të reja.

Ardita - Të përpiqemi shumë që të ngremë lart nderin e këtij vendi dhe gjithmonë të ecim në rrugët e jetës me besim te Zoti.

Arjani - Përballja me sfidat e jetës do të jetë e vështirë, po të mundohemi që të zgjedhim dhe të bëjmë më të mirën. Të kërkojmë më shumë nga vetja, sepse çdokush e ka brumin e tij, por po nuk u punua mirë, ai nuk jep produktin që dëshirohet. Të bëjnë të mira, se e mira veç të mira sjell.

Albani - Sfidat në jetë janë të mëdha. Ato është vështirë të kalohen, po me besimin në Zot çdo gjë duket më e lehtë. Të forcojnë besimin e tyre, pasi kështu jeta e tyre do të jetë më e bukur.

Çdo punë shfaq vështirësi, përveç arritjeve. A mund të na thoni se cilat kanë qenë disa nga  vështirësitë?

Sami- Kur qëllimi është i mirë, vështirësi nuk ndien. Kur shikon se rezultatet e punës janë të larta, lodhja harrohet. Ne besojmë se, në arsim, aktori kryesor është mësuesi. Kur mësuesi është i përgatitur, punon me vullnet, ka synime hyjnore, kombëtare, fetare. Them se kemi arritur të ndërtojmë një skuadër të mirë, mësues, nxënës, bazë materiale. E mira nuk ka fund, kështu që kërkojmë më shumë nga vetja, duke u bërë më të mirët. Për fat të keq, profesioni i mësuesit sot nuk vlerësohet. Shto edhe mungesën e bazës materiale. 

Prej 7 vjetësh ju banoni në Shqipëri. Pak më parë thatë, që nuk ndiheni i huaj, ndiheni si shqiptar. A mund të na thoni se sa shqiptar ndiheni?

Sami- Faleminderit për vlerësimin dhe për pyetjen. Është një fakt që shqiptarët dhe turqit janë banorë të Ballkanit. Karakteret tona janë të ngjashme me njëri – tjetrin. Kemi jetuar 500 vjet bashkë, kemi ndërtuar Perandorinë Osmane bashkë dhe kemi drejtuar bashkë. Shumë udhëheqës të kësaj perandorie kanë qenë me origjinë shqiptare. Midis turqve dhe shqiptarëve ekziston një besim i jashtëzakonshëm.

Familja është e shenjtë edhe te turqit edhe te shqiptarët, është e mbledhur fort, si shkolla e parë për njeriun, si bërthamë e shoqërisë, si baza e edukatës. Më vjen mirë që te të dy popujt familja është e fortë.

Unë i vlerësoj shumë shqiptarët, se pavarësisht nga këto që thashë më lart, ju na i keni kaluar pak ne, p.sh: keni pak azile, në krahasim me ne dhe në to ka pak njerëz. Ju i mbani vetë pleqtë. Gjyshi, gjyshja rrinë në shtëpi, kanë një vend të nderuar në shtëpi, fillon ai bukën, pastaj fillojnë të tjerët. Të respektosh më të vjetrit, është një pasuri e madhe.

Mikpritje kemi dhe ne, po shqiptarët na e kanë kaluar. Duhen të mbahen këto vlera kombëtare. Them se vlerat tuaja përputhen me vlerat islame. Këto vlera, duke u gërshetuar me njëra –tjetrën, e nderojnë njeriun.

Kam kënaqësi që në çdo moment të jetoj me gjërat që prodhon vetë vendi. Nuk më vjen mirë kur shoh disa shqiptarë, që për t’u dukur të zhvilluar porositin apo marrin prodhime të huaja.

Të njëjtën gjë mundohem t’ua injektoj edhe nxënësve. Nxënësit duhen të krenohen me kulturën kombëtare, me emrin e kombit, me fenë e tij, me identitetin e tij.

Nuk them dot që jam shqiptar. Ndihem i tillë, pasi kam një periudhë të gjatë që jetoj këtu. Rruga e Kërrabës është shumë e dashur për mua. Keni një natyrë të mrekullueshme, që ndoshta vendet më të zhvilluara do ta kishin zili.

Duke jetuar për një kohë të gjatë në Shqipëri keni parë e dëgjuar shumë, pra, e njihni  mirë atë.  Çfarë mendoni se mund të ndryshojnë shqiptarët që të jenë më mirë?

Sami- E mira nuk ka fund. Ne themi një fjalë: “Miku të thotë të metat”.

Meqë vetë jam arsimtar, do ta nis nga arsimi. Duhet të ketë më shumë kërkesë llogarie. Respekti ndaj mësuesve ka rënë. Më parë mësuesi shikohej si idhull dhe respektohej shumë. Respekti ndaj mësuesve dhe disiplina do ta ngjitin arsimin shqiptar në shkallë shumë të lartë. Nëse nuk ka respekt për mësuesin, ai do të jetë vetëm një riprodhues i asaj që thonë librat.

Djemtë ju i përkëdhelni shumë. Ata mbahen si princa. Kur u duhet të përballohen me gjëra të tjera jashtë shtëpisë, e kanë shumë të vështirë të përshtaten.

Historia i njeh shqiptarët si prodhues, punëtorë. Këto vitet e fundit ka ndodhur krejt e kundërta. Shumë të rinj kanë lënë shtëpitë e tyre, tokat e kanë shkuar të punojnë në vende të ndryshme. Sikur këtë punë që e bëjnë atje, ta bënin në vendin e tyre, jo vetëm ata, por dhe Shqipëria do të jetë shumë herë më mirë. E ardhmja ekonomike e Shqipërisë do të jetë te bujqësia dhe turizmi.

Familja -Faleminderit për intervistën dhe ju urojmë që fitore triumfe si këto të shtohen sa më shumë nga nxënësit e medresesë, duke u bërë shembull në formimin e brezit që i takon e ardhmja.

English Contents & Different Editorials of the Journal