Ta themi hapur

KUSHTET E ISLAMIT NË KURAN DHE BIBËL

Senad Makoviq

Dhënia e Zekatit (Lëmosha)

Kushti i tretë i Islamit është zekati. Me dhënien e zekatit detyrohet personi që ka pasuri, që është pronar i asaj pasurie, si në të holla, të mbjella, bagëti etj., dhe që detyrohet t’ua shpërndajë të varfërve dhe të nevojshmëve një pjesë nga pasuria e tij.

Allahu (xh.sh) thotë në Kuranin Famëlartë: “Allahu caktoi detyrim që lëmosha (zekati) t’ju takojnë vetëm: të varfërve (nevojtarëve), të ngratëve (që s’kanë fare), punonjësve që e tubojnë), atyre që duhet përfituar zemrat (të dobëtëve në besim), e duhet dhënë edhe për lirim nga robëria, të mbyturve në borxhe, (luftëtarëve) në rrugën e Allahut dhe atij që ka mbetur në rrugë. Allahu e di gjendjen e robërve, punon sipas urtësisë së vet.” (Teube 60)

“Falni namazin dhe jepni zekatin.” (Bekare 43)

“Ai (Allahu) është që krijoi kopshte (bimët e të cilave) të ngritura lart (në shtylla) dhe të rrafshëta (të shtrira në tokë), edhe hurmat dhe drithërat me frute (shije) të ndryshme; (krijoi) ullinjtë dhe shegët e ngjashme (nga shija). Hani frutat e tyre kur të piqen dhe ditën e korrjes (të vjeljes) së frutave jepeni atë pjesë që është detyrim (të varfërve e nevojtarëve) dhe (hani-jepni) mos teproni, pse Ai nuk i do shkapërderdhësit.” (En Am 141)

“O ju që besuat, jepni nga më e mira e asaj që e fituat dhe nga ajo që ju dhamë prej tokës, e mos nxitoni ta jepni atë më të pavlefshmen nga ajo, e që ju nuk do ta pranonit për vete pos symbyllas. Dhe dijeni se Allahu nuk ka nevojë për ju, ngase është i Madhëruar.” (Bekare 267)  

Këtë sinjalizim e hasim edhe në bibël në shumë vende; p.sh.: “Madje kur jep lëmoshë, e majta jote të mos dijë ç'bën e djathta, që lëmosha jote të jepet fshehurazi; dhe Ati yt, që shikon në fshehtësi, do të ta shpërblejë haptas.” (Mateu 6: 3-4)

Pagesa e kësaj lëmoshe ka qenë e përcaktuar nga Allahu si për Jehudit dhe të Krishterët. Edhe tek Ligji i Përtërirë dhe Levetiku tregohet; citoj: “Do të zotohesh të japësh të dhjetën e asaj që mbjell dhe që të prodhon ara çdo vit. Do të hash përpara Zotit, Perëndisë tënd, në vendin që ai ka zgjedhur si vendbanim për emrin e tij, të dhjetën e grurit tënd, të mushtit tënd, të vajit tënd, dhe pjelljen e parë të tufave të bagëtive të trasha dhe të imta, në mënyrë që ti të mësosh të kesh gjithnjë frikë nga Zoti, Perëndia yt”. (Ligji i përtërirë 14:22-23)

“Çdo e dhjetë e tokës, qoftë nga prodhimet e tokës, qoftë nga pemët e drurëve, i takon Zotit; është një gjë e shenjtëruar e Zotit. Nëse dikush do të shpengojë një pjesë të së dhjetës së vet, do t'i shtojë një të pestën. Dhe për të dhjetën e bagëtive të trasha dhe të imta, koka e dhjetë e të gjitha kafshëve që kalojnë nën shufrën do t'i shenjtërohet Zotit. Nuk do të bëjë dallim midis së mirës dhe të keqes, as do të bëjë këmbime; dhe po të këmbejë njërën me tjetrën, të dyja do të jenë gjë e shenjtë; nuk do të mund të shpengohen. Këto janë urdhërimet që Zoti i dha Moisiut për bijtë e Izraelit në malin Sinai.” (Levetiku 27: 30-34)

Agjërimi i Ramazanit

Kushti tjetër është agjërimi. Në lidhje me agjërimin Allahu (xh.sh) thotë: “O ju që besuat, agjërimi u është bërë detyrim sikurse që ishte detyrim edhe i atyre që ishin para jush, kështu që të bëheni të devotshëm.” (Bekare 183)

Gjithashtu agjërimi ka qenë i detyruar për Jehudit dhe të Krishterët, ku vetë Jezusi i ka urdhëruar: “Dhe kur të agjëroni, mos u tregoni të pikëlluar si hipokritët; sepse ata shfytyrohen për t'u treguar njerëzve se agjërojnë; në të vërtetë ju them se ata tashmë e kanë marrë shpërblimin e tyre. Kurse ti, kur të agjërosh, vajose kokën dhe laje fytyrën, me qëllim që të mos u tregosh njerëzve se ti agjëron, por Atit tënd në fshehtësi; dhe Ati yt, i cili shikon në fshehtësi, do ta japë shpërblimin publikisht.” (Mateu 6: 16-18)

Po ashtu, edhe profetët e tjerë kan agjëruar si: Moisiu, Davidi, Jezusi etj., e cila bibla vet e tregon ku thotë: “Kështu Moisiu mbeti aty me Zotin dyzet ditë dhe dyzet net; nuk hëngri bukë as piu ujë. Dhe Zoti shkroi mbi pllakat fjalët e besëlidhjes, dhjetë urdhërimet.” (Exodi 34: 28)

“Atëherë Davidi iu lut Perëndisë për fëmijën dhe agjëroi....” (2 Samueli 12: 16)

“Atëherë Fryma e çoi Jezusin në shkretëtirë, që djalli ta tundonte. Dhe, mbasi agjëroi dyzet ditë e dyzet net, në fund e mori uria.” (Mateu 4 :1-2)

Në citatet tjera tregohet se:

“Atëherë ata i thanë: ''Përse dishepujt e Gjonit si dhe ata të farisenjve agjërojnë shpesh dhe luten, kurse të tutë hanë dhe pinë?''. Aii u përgjigj atyre: ''A mund t'i bëni dasmorët të agjërojnë, derisa dhëndri është me ta? Por do të vijnë ditët kur do t'ua heqin dhëndrin dhe atëherë, në ato ditë, ata do të agjërojnë.” (Luka 5 :33-35) “Prandaj tani, thotë Zoti, kthehuni tek unë me gjithë zemrën tuaj, me agjërime, me lot dhe me vajtime. I bini borisë në Sion, shpallni një agjërim, thërrisni një kuvend solemn.” (Joeli 2: 12-15)

“Por ky lloji demoni nuk del veçse me anë të lutjes dhe të agjërimit.”  (Mateu 17: 21)

“Ky lloj frymërash nuk mund të dëbohet ndryshe, përveç, se me lutje dhe agjërim.” (Marku 9: 29)

Haxhi

Kushti i pestë dhe i fundit është Haxhi. Haxh do të thotë të vizitosh shtëpinë e shenjtë, Qaben në Mekë në ditë të caktuar, ku Allahu (xh.sh) thotë: “Dhe thirr ndër njerëz për haxhin, se të vijnë ty këmbësorë edhe kalorës me deve të rraskapitura, që vijnë prej rrugëve të largëta. Vijnë për të qenë të pranishëm në dobitë e tyre dhe që ta përmendin Allahun në ato ditë të caktuara (në shenjë falënderimi) dhe që i ka furnizuar me kafshë. Hani pra, prej tyre (kurbaneve) dhe ushqeni të ngushtuarin e të varfrin.” (Haxh 27-28)

“Aty ka shenja të qarta: vendi i Ibrahimit, dhe kush hyn në të, ai është i sigurt, Për hir të Allahut, vizita e shtëpisë (Qabes) është obligim për atë që ka mundësi udhëtimi te ajo, e kush nuk e beson (ai nuk e viziton); Allahu nuk është i nevojshëm për (adhurimin që e bëjnë) njerëzit.” (Ali Imran 97)   

Emri tjetër i Mekës është edhe Beka (Bacca), ku edhe në Kuran përmendet: “Shtëpia (xhamia) e parë e ndërtuar për njerëz, është ajo në Bekë (Mekë), e dobishme, udhërrëfyese për mbarë njerëzimin.”  (Ali Imran 96)  

Ndjekësit e profetit Ibrahim, duke përfshirë edhe shumë profet të tjerë, kanë bërë shumë vjet para Muhamedit (a.s) ritualin e Haxhit gjë që kjo është e paraqitur te profeti David në Psalmin 84: 4-6: “Lum ata që banojnë në shtëpinë tënde dhe të lëvdojnë vazhdimisht. (Sela) Lum ata që e vënë forcën e tyre te ti dhe kanë në zemër rrugët e tua! Kur kalojnë luginën e Bakas, e shndërrojnë atë në një vend burimesh, dhe shiu i parë e mbulon me bekime”.  Këtu fjala burim e ka kuptimin e ujit Zemzem, i cili vërshon shpejt që në kohën e bebes Ismail, djalit të Ibrahimit, paraardhësit të Muhamedit (a.s).

Po ashtu, lexo edhe tek zanafilla 28: 18 dhe 28: 22, ku Bibla e përshkruan Qaben si Shtëpi e Zotit; citoj: “Kështu Jakobi u ngrit herët në mëngjes, mori gurin që kishte vënë nën krye të vet, e ngriti si një përmendore dhe derdhi vaj mbi majën e saj.” “...dhe ky gur që kam ngritur si përmendore, do të jetë shtëpia e Perëndisë; dhe nga të gjitha ato që do të më japësh, unë do të jap të dhjetën.”

Çdo njeri me arsye e kupton lehtë se gjithësia nuk është krijuar pa qëllim dhe se jeta nuk është lënë në një rrjedhë të vetvetishme e të pakuptimtë. Prandaj njerëzimit i janë dërguar vazhdimisht njoftime hyjnore nga ana e Zotit me anë të Profetëve:

  “O njerëz! Ja cila është rruga e drejtë ku duhet të ecni!”

Këto njoftime hyjnore, të emërtuara si “feja e shquar dhe e sqaruar, feja që dallon dhe e ndan të mirën nga e keqja” ose të emërtuara me fjalën që e përdorim shpesh “Islam”, janë pa dyshim, një favor që, në rrugën për të merituar orientimin e përhershëm, mëshirën dhe bujarinë hyjnore, i zgjon të gjithë njerëzit nga indiferentizmi, i shpie nga vdekshmëria në pavdekshmëri dhe i bën të arrijnë lumturinë e përjetshme. Islami është më e madhja ndër dhuntitë e Zotit për njeriun.

Për fund po e përfundoj me fjalët e Allahut (xh.sh): “Feja e pranueshme te Allahu është Islami.” (Ali Imran 19)

“O ithtarë të librit (Tevrat e Inxhil), ejani (të bashkohemi) te një fjalë që është e njëjtë (e drejtë) mes nesh dhe mes jush: të mos adhurojmë, pos Allahut, të mos ia bëjmë Atij asnjë send shok, të mos konsiderojmë njëri - tjetrin zot pos Allahut!” E në qoftë se ata refuzojnë, ju thoni: “Dëshmoni pra, se ne jemi myslimanë (besuam një Zot)!” , “O ithtarë të librit, përse nuk i besoni ajetet (Kuranin) e Allahut, e duke e ditur të vërtetën?”, “O ithtarët e librit, përse, duke qenë se ju e dini të vërtetën e ngatërroni me gënjeshtrën dhe fshihni realitetin?” (Ali Imran 64, 70, 71) 

Literatura e konsultuar:

1. Kurani- përkthim me komentim nga Sherif Ahmeti
2. Bibla- diodati i Ri përkthim 1991-94
3. Islami. Besimi dhe Adhurimi “Osman Nuri Topbash” Stamboll 2004
4. The muslim at prayer “Ahmed Deedat” Jeddah, Saudi Arabia 1993
5. The Bible or the Quran-ëich one is the ëord of God? “Abuhuraira Abdurrahman” Malaysia 2001
6. Ëhat the bible says about Islam and Christianity “Mostafa I. Malaekah” Jeddah, Saudi Arabia

English Contents & Different Editorials of the Journal